สวัสดีครับนักเขียนนักอ่านผู้รักในตัวอักษรทุกท่าน กลับมาพบกันเป็นหนที่สองกับคอลัมน์รอบโลกเขียนอ่าน ซึ่งในช่วงเวลาที่บทความชิ้นนี้ถูกเขียนและตีพิมพ์ก็เป็นช่วงเวลาเดียวกับที่ไวรัสโควิด-19 กำลังระบาดและส่งผลให้ทุกคนไม่อาจใช้ชีวิตอย่างเป็นปกติ ถ้าคิดในแง่ตลกเสียดสีเล็กน้อยตามประสานักเขียน คงต้องบอกว่าเจ้าไวรัสนี้ส่งผลต่อสังคมเขียนอ่านรอบโลกตามชื่อคอลัมน์ของเราเลยทีเดียว ผมจึงขอถือโอกาสนี้เล่าเกี่ยวกับเรื่องเส้นทางชีวิตนักเขียนที่ออกไปพ้นจากขอบเขตประเทศไทยสู่ระดับโลก ด้วยทางทีมงานเว็บไซต์ออกความเห็นมาว่าอยากให้แบ่งปันประสบการณ์ดังกล่าว

 

สำหรับพวกเราชาวไทยแล้ว คงไม่ใช่เรื่องผิดถ้าจะบอกว่าส่วนใหญ่มักคุ้นเคยกับผลงานเขียนในรูปแบบภาษาไทยมากที่สุด ไม่ว่าจะเป็นต้นฉบับที่ถูกเขียนขึ้นมาแต่แรกหรือมาจากต่างประเทศแปลมาอีกต่อ ในโลกอันกว้างใหญ่นี้มีงานเขียนในภาษาอื่นมากมายเช่น อังกฤษ ญี่ปุ่น จีน ฯลฯ ซึ่งในรอบหลายสิบปีที่ผ่านมาก็คงต้องบอกว่าตลาดใหญ่อันดับหนึ่งของโลกคือภาษาอังกฤษที่มีจุดศูนย์กลางอยู่แถบประเทศอย่างอเมริกาและอังกฤษนั่นเอง

 

ในทางตรงกันข้ามก็มีงานเขียนภาษาไทยส่วนหนึ่งได้รับการแปลเป็นภาษาอื่นเช่นเดียวกัน โดย ผู้คนมักคุ้นชินเรียกกันติดปากว่าเป็นการโกอินเตอร์ ตัวผมเองหลังจากทำงานมาหลายปีก็มีผลงานบางส่วนทั้งนิยายและเรื่องสั้นที่ถูกส่งออกไปต่างประเทศในรูปแบบนี้อยู่บ้าง รวมทั้งมีโอกาสพบเห็นเพื่อนนักเขียนหลายคนที่ได้รับประสบการณ์แบบเดียวกัน

 

สำหรับผลงานไทยที่ถูกแปลเป็นภาษาต่างประเทศนั้น มักเกิดขึ้นในสองรูปแบบใหญ่ หนึ่งคือการซื้อลิขสิทธิ์จากตลาดหนังสือโดยสำนักพิมพ์ต่างชาติ เช่นระยะหลังหลายคนอาจเคยได้ยินเรื่องนิยายรักหรือแนววายไทยได้รับความนิยมในตลาดแถบเอเชียอย่างไต้หวันหรือจีนนำไปแปลขาย ข้อดีและจัดเป็นความภาคภูมิใจของนักเขียนคือการโกอินเตอร์ในรูปแบบนี้เกิดขึ้นภายใต้เงื่อนไขว่าทางตลาดประเทศอื่นมองเห็นสนใจในผลงานเราว่ามีศักยภาพ น่าจะขายได้ มีความสนใจจากนักอ่านประเทศเขา

 

ส่วนอีกรูปแบบคือการแปลที่เกิดขึ้นภายใต้การสนับสนุนจากภาครัฐหรือองค์กรต่างๆ ซึ่งส่วนใหญ่มักมีงบประมาณจ้างนักแปลและคัดเลือกตัวงานที่ถูกเล็งเห็นว่ามีคุณสมบัติเหมาะสม เช่นหนังสือที่ได้รางวัลจากเวทีต่างๆ ถ้าให้พูดกันตามตรงแล้ว ผมคงต้องขยายความว่าหลายหนผลงานแบบนี้ไม่ใช่แนวมหาชนที่มีศักยภาพทางการตลาดชัดเจนเท่างานในรูปแบบแรก ในแง่ดีคือการได้เผยแพร่วัฒนธรรมและสร้างความหลากหลายทางรูปแบบเนื้องานให้กระจายออกไปสู่ต่างประเทศ ส่วนข้อจำกัดคือสุดท้ายผลงานแนวนี้มักไปจบอยู่ในวงแคบๆ ที่เกี่ยวข้องกับองค์กรสนับสนุนดังกล่าว ไม่ต่างจากกรณีงบซื้อหนังสือ(ที่เชื่อว่าดีมีคุณค่า) แต่ไปกองอยู่ตามชั้นหนังสือที่ไม่ค่อยมีใครเลือกอ่านนักนั่นเอง

 

อีกหนทางคือการเขียนงานในภาษาอื่นขึ้นมาด้วยตัวเองแต่แรก เหมือนกับนักเขียนในภาษานั้นแต่แรก ตัวผมเองมีประสบการณ์ส่วนตัวในการเขียนงานภาษาอังกฤษไปลงตีพิมพ์ที่ประเทศอย่างอเมริกาและอังกฤษมาบ้าง อย่างไรก็ตามปัจจุบันมีนักเขียนทำแบบนี้ค่อนข้างน้อยซึ่งสาเหตุหลักนอกจากข้อจำกัดความยากเรื่องภาษาและรูปแบบผลงานแล้ว อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ผมสังเกตเห็นคือศิลปินไทยมักคุ้นชินกับการรอให้มีคนอื่นหรือหน่วยงานมาจัดพาช่วยเหลือให้ เห็นได้จากที่หลายครั้งมีคนถามผมเกี่ยวกับงานที่ได้ตีพิมพ์ในต่างประเทศว่า “ใครหรือหน่วยงานใดเป็นคนช่วยเหลือพาไป” ซึ่งเป็นคำพูดที่แสดงให้เห็นจริตความคิดคนไทยจำนวนไม่น้อยเลยว่าดูเหมือนจะคุ้นชินกับระบบอุปถัมภ์  เฝ้ารอผู้ใหญ่ใจดี

 

ความจริงคือถ้าเรามีศักยภาพพอ สิ่งที่สามารถพาออกไปสู่ตลาดระดับโลกคือตัวงานเอง นิตยสารชื่อดังหลายหัวเช่น The new yorker หรือTime ล้วนแต่เปิดรับต้นฉบับจากทั่วทุกมุมโลกอยู่ตลอด คุณสามารถค้นหาและส่งผลงานนำเสนอไปในช่องทางติดต่อที่เขาเปิดรับได้เลย และมันจะได้รับการตีพิมพ์ถ้าทางกองบรรณาธิการมองเห็นว่ามีความดีงามตามสมควร แน่นอนว่าเมื่อได้ชื่อว่าเป็นสนามแข่งขันระดับโลกก็จะมีความยากเพิ่มพูนขึ้นมาอีกระดับในปัจจัยต่างๆ ซึ่งผมขอยกตัวอย่างบางส่วนมาให้ฟังในย่อหน้าถัดไป

 

หนึ่ง ไม่ต่างจากเมืองไทย ขั้นแรกคุณต้องสร้างงานที่ดีให้ได้ก่อนและต้องมีความดีเยี่ยมในเชิงวรรณศิลป์ระดับหนึ่ง เช่นถ้าคุณอยากตีพิมพ์เป็นภาษาอังกฤษคุณจำเป็นต้องเป็นนายภาษา รู้ถึงจังหวะการเล่นสำนวนหรือผสานถ้อยคำ บวกกับทำเนื้อหาให้น่าสนใจ สองคือการเผชิญหน้าคู่แข่งที่มีชื่อเสียง ที่นิวยอร์คหรือลอนดอนบทความหรือเรื่องสั้นคุณจะต้องแย่งพื้นที่กับนักเขียนระดับโลกที่ปกติแล้วรู้สึกเหมือนอยู่ห่างไกลไม่ว่าจะเป็น สตีเฟ่น คิง ฮารูกิ มูราคามิ เจเค โรว์ลิ่ง ฯลฯ สุดท้ายคือกระทั่งไม่ต้องพูดถึงคู่แข่งชื่อใหญ่ขนาดนั้นแต่คุณก็ต้องพร้อมแข่งขันกับนักเขียนที่มาจากทุกทวีปทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นอเมริกา อังกฤษ หรือกระทั่งเอเชียด้วยกันอย่างเกาหลี อินเดีย ญี่ปุ่น จีน สิงค์โปร์ ซึ่งหลายหนมีความพร้อมและการสนับสนุนที่ดีกว่าจากบ้านเกิดเมืองนอนแต่แรก

 

ในมุมมองส่วนตัวของผม ผลงานของนักเขียนไทยในสายตาระดับโลกถือว่ายังไม่ได้มีบทบาทโดดเด่นนัก ซึ่งส่วนหนึ่งก็ต้องให้ความยุติธรรมว่าไม่ได้เกี่ยวกับเรื่องคุณภาพของผลงานเสียทีเดียว แต่เป็นเรื่องของโอกาสที่แต่ละคนแต่ละประเทศจะไม่เท่าเทียมกัน ผลงานชิ้นเดียวกันถ้าถูกเขียนและวางขายในไทย อังกฤษ ญี่ปุ่น แต่ละที่ก็จะได้รับผลต่างกันไม่ต่างจากรูปแบบการเมืองหรือเศรษฐกิจนั่นเอง เช่นถ้าสมมุติว่าคนแรกที่เขียน Harry Potter ในปี 1997 เป็นคนไทยและขายที่นี่ มันจะสามารถโด่งดังเท่าการเริ่มต้นที่ตลาดในอังกฤษได้หรือไม่ พูดแบบนี้คงพอเห็นภาพได้ไม่ยากจริงไหมครับ

 

ปัจจุบันด้วยภาวะโควิดที่เป็นอยู่ก็ส่งผลกระทบกับการติดต่องานในระดับโลกไปหมดทุกที่ รวมไปถึงวงการหนังสือด้วย สำหรับหนนี้ด้วยข้อจำกัดของพื้นที่ก็อาจจะไม่สามารถเล่าได้ครบถ้วนทุกแง่มุม แต่ก็คงพอทำให้เห็นภาพการโกอินเตอร์ของงานเขียนนักเขียนไทยซึ่งเชื่อว่าทุกคนก็คงหวังว่าในอนาคตจะยิ่งมีการพัฒนามากขึ้นไม่ว่าในรูปแบบใดก็ตามครับ

 

2020-05-08 04:28:56
* Top นิยายคิดจากผู้ชมรายสัปดาห์
เลือกหมวด:
เลือกรอบเวลา:
เลือกการเรียง:
1
มัดหัวใจนายซุปตาร์ ...You are my forever LOVE
มัดหัวใจนายซุปตาร์ ...You are my forever LOVE
1
113/113
0
  มัดหัวใจนายซุปตาร์    You are my forever LOVE     เรื่องนี้จริงๆ...
2
ดอกไม้ใต้แสงจันทร์
ดอกไม้ใต้แสงจันทร์
16
454/7158
63
    "ความรู้สึกเชื่อมผ่านเส้นสายหลากสี ผูกวิญญาณติดกับผู้คน ด้วยความรัก ความห่วงหา ความโกรธ ความแค้น ...แต่บางเส้นสาย กลับเชื่อมโยงให้สองหัวใจได้มาเจอกัน"
3
1 เซนติเมตร
1 เซนติเมตร
11
233/233
2
        1 เซนติเมตรไหน สำคัญที่สุดสำหรับคุณ
4
ใช่รักไหม... Is this LOVE?
ใช่รักไหม... Is this LOVE?
31
1410/5658
6
  ในขณะที่ความรักของคู่อื่นอาจก่อให้เกิด สายใยแห่งความผูกพันที่เรียกว่า ลูก...
5
ขุนศึกทะลุมิติ
ขุนศึกทะลุมิติ
180
437/3019
4
 เมื่ออาณาจักรทั้งเจ็ดแห่งทวีปลาอองเซียว ถูกโจมตี โดยกลุ่มปีศาจที่เรียกตัวเองว่าไคจู เหล่าจอมเวทย์จึงได้ตัดสินใจใช้คาถาอัญเชิญ เพื่อหาวีรบุรุษมาช่วย แต่กลับได้ ลิโป้ ลูกสามพ่อมาแทน
6
เล่ห์รักลงล็อก
เล่ห์รักลงล็อก
110
902/8379
12
ใครจะคาดคิดว่ารักแท้อยู่แค่เอื้อม เพียงเดินข้ามถนนไปก็เจอ...
7
โซ่รัก
โซ่รัก
46
314/3272
1
  เมื่อความผูกพัน...ไม่ได้เริ่มต้นด้วยรัก เขาไม่เคยเชื่อในรัก… ขณะที่เธอพยายามทำทุกอย่างเพื่อความรัก… ทุกอย่างเริ่มต้นขึ้นนับจากคืนที่เขาตกลงรับข้อเสนอของเธอ!ติดตามเรื่องของพวกเขา...
8
เทพเซียนกลืนฟ้า (呑天神仙)
เทพเซียนกลืนฟ้า (呑天神仙)
80
393/2747
2
เรื่องราวของเด็กหนุ่มผู้มีชาติกำเนิดปริศนา ได้รับเคล็ดวิชาพิสดารที่สามารถดูดกลืนพลังผู้อื่น โชคชะตานำพาให้มันได้พบเจอเรื่องราว เพื่อการเป็นจอมยุทธ์ที่จะกลายเป็นตำนานบทหนึ่งในยุทธภพ
9
หมื่นไมล์
หมื่นไมล์
21
573/1720
3
        ในยุคที่ใครมีข้อมูลทางวิทยาศาตร์มากที่สุดคนนั้นมีโอกาสรอดและมีอำนาจต่อรองมากที่สุด ด็อกเตอร์ชิมาตาถูกส่งมาทำงานเพื่อเก็บข้อมูลวิจัยไปใช้เพื่อช่วยโลกนี้...
10
หมอล่าเกียร์
หมอล่าเกียร์
50
386/2350
1
เป็นหมอแต่อยากได้เกียร์ ก็เลยต้องหาเมียมีเกียร์จะซิ่วให้ยากทำไม...